افوس من

دیرینه تاریخ شهر افوس
نوشته شده به دست حمید رفیعی
نظرات >

پرتیکان استان بزرگی است که پارسیان از چراگاهها و آبشخور فراوان آن لشگریان و سپاهیان خود را به سوی دشمنان بر می انگیزند.( هردودوت مورخ یونانی) 

فراتیکن یافریدن امروزی یکی از مهم ترین ایالات ایران باستان بوده که از طرف شرق تا ناحیه سپاهان و از سوی غرب تا ساتراپ اکباتان ( همدان) و ازجهت شمالی آن رگا یا ری واز سوی دیگر تا آنشان ( خوزستان و ایلام) گسترده بوده است.

در دوره حضور مسلمانان و خلفاء ، محل ییلاق وزندگی کوچ نشینان بوده و نواحی غربی فریدن به خصوص منطقه افوس برای دامداران وشکارچیان مناسب بوده است تا بتوانند از نعمت های طبیعی آن به وفور بهره مند شوند . سرزمینی زیبا و مستعد که گاهی زیر سلطه آل زیار – دیلمیان و برخی مواقع تابع سلجوقیان و ترکان خوارزمشاهی دست به دست گردیده و از خوان نعمتش مهاجمان در برهه های مختلف بهره برده اند . در سال ۶۲۱ ه-ق محدوده افوس توسط مغولان لگد کوب و مدتی طبیعت و چراگاه های آن محل استقرار خیمه مغولی بوده است. و قبایل منطقه مطیع مغولان شدند ، اگر چه برخی از آنها کوه ها را مامن خود نمودند . پس از مغولان جوامع کوچک انسانی منطقه طی زلزله سال ۷۸۴ ه-ق از هم فرو پاشید و پیامد آن با حمله ملخ و قحطی جمعیت و بافت اجتماعی آن به شدت مورد تهدید قرار گرفت و خرده فرهنگ های افوس دچار تزلزل گردیده و به انهدام گرائید.

با طلوع حکومت محلی فضلولیان ( لر بزرگ ) بیشتر زمین های منطقه که کاملا تخریب شده بود و ضرر گرانباری برعهده مردم نهاده بود ، بهبود یافته و وضعیت اقتصادی واجتماعی مردم تغییر کرد . با ظهور صفویان آرامش از دست رفته باز آمد و کم کم طهماسب اول ، سواران و نیروهای نظامی خاص و ویژه ای را به منطقه گسیل داد تا امنیت منطقه افوس را تامین نموده و از حملات لر ها جلوگیری نمایند. در زمان شاه عباس اول زمینهای منطقه افوس جزء املاک شاهی قلمدادومحاسبه می شد تا نیروهای مهاجم کوچرو نتوانند از طریق این ناحیه کوهستانی ، اصفهان پایتخت دولت صفوی را مورد حمله قرار داده و ارتش نوبنیاد شاه عباس اول از آن بهره مند شوند.

در سال ۱۰۳۴ هجری قمری شاه قدرتمند صفوی با کوچاندن گرجیان از گرجستان جنوبی و نواحی قفقاز به منطقه فریدن و افوس واسکان آنها سعی نمود به اهداف متعدد خود و از جمله آرامش پایتخت دست یابد . این اقدام ، ناحیه افوس و مناطق همجوار آنرا در طرحی نو متجلی ساخت. روستاهایی کوچک و بزرگ پدیدار شد که بیشتر آنها یا به صورت قلعه ای و یا هسته ای وبرخی به صورت دفاعی بودند . گرجیان مجموعه هسته های اجتماعی پراکنده ناحیه افوس را با خود همراه ساخته و در محل فعلی آن روستایی بزرگ به گونه قلعه ای و تلفیقی از معماری ایرانی و گرجی بر پای داشتند و برای تقریب بیشتر به دولت مردان صفوی به تدریج مسلمان شدندوکلیساهای ساده خود را به مساجد تبدیل کردند.

پیشرفتهای حاصل از این عملکرد باعث به هم خوردن توازن سیاسی- اجتماعی منطقه شد و رفتارهای خصومت آمیزی بین نیروهای قدرتمند گرجی افوس ونیروهای ترک نژاد و لر ها پدید آمد و با سقوط صفویان و حملات افاغنه و به دنبال آن ظهور افشاریه ناهماهنگی وعدم امنیت در این ناحیه شدت یافت و حکام زند پس از آنها این ناحیه را به آشوب کشانیدند و تحولات اجتماعی و انسانی را که آنها باعث شدند نمی توان به فراموشی سپرد . خاندان زند برای اقتدار هم نژادخود ، گرجیان را سرکوب نموده و تحولات دامنه داری برای سال های بعد باعث شدند.

در تحولات سیاسی مشروطه و فتح تهران گرجیان به عنوان بخشی از نیروهای بختیاری شرکت نمودند و در نوگرایی و تجدد خواهی ایرانیان سهیم گردیدند. در آغاز حکومت پهلوی آرامش و امنیت در منطقه افوس ونقاط حاشیه آن استقرار یافت و در دهه های بعد ، اولین ادارات دولتی مانند مدرسه و پستخانه و مراکز سوخت رسانی در این ناحیه به وجود آمدندو به هنگام وقوع انقلاب اسلامی پیشرفت و تحولات شگرفی در این شهر به وقوع پیوست و در زمینه های برق رسانی – راه سازی – مخابرات – آموزش و پرورش – بهداشت و درمان – ارتباطات- مددکاری اجتماعی – گاز رسانی – امنیت و حفاظت – کشاورزی و … مردم سامان یافتند. در طی جنگ تحمیلی دهها شهید گرانقدر و جانباز سرافراز و آزاده را تقدیم انقلاب اسلامی نمودند وهمواره از آرمان های امام خمینی (ره) و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران حفاظت و حراست به عمل آورده اند . 

منبع : شهرداری افوس


برچسب‌ها: تاریخ افوس
تاریخ : دوشنبه ۱٦ دی ۱۳٩٢
ساعت : ٦:۳۸ ‎ب.ظ